संस्थाकाे परिचय

आम सदस्यहरूलाई व्यवसाय सञ्चालन गर्न आवश्यक पर्ने समुदायमा छरिएर रहेको पुँजीलाई एकीकृत गरी आर्थिक समृद्धि, सामाजिक रूपान्तरण र सांस्कृतिक जर्गेना जस्ता विकासमा टेवा पुर्याउने उद्देश्यले २०५८ असार २२ गते २७ जनाको भेलाद्वारा वीरेन्द्रनगर बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लिमिटेडको सहकारी ऐन २०४८ र नियमावली २०४९ अनुसार स्थापना भएको हो। आफ्नो २३ औं वर्षसम्मको जीवनकाल पार गर्दै हाल सुर्खेत जिल्लाका विभिन्न १२ वटा स्थानमा सेवा केन्द्र र वीरेन्द्रनगर ६, गणेशचोकमा मुख्य कार्यालयबाट सेवा प्रवाह गरिरहेका छौं । गत वर्षसम्म ८ वटा सहकारी संस्थाहरूबीच एकीकरण भई एकीकृत संस्थाको रूपमा चलिरहेको छ । परिवर्तित सन्दर्भमा सहकारी ऐन, २०७४ र नियमावली, २०७५ का साथै कर्णाली प्रदेश सरकारद्वारा जारी प्रदेश सहकारी ऐन, २०७५ को पूर्ण पालना गर्दै आफ्ना कार्यहरू निरन्तर अगाडि बढाउँदै आएका छौं । हाल संस्थाको सुशासन प्रवद्र्धनका लागि संस्थाको विनियम, विभिन्न २४ वटा आन्तरिक कार्यविधि, १ निर्देशिका र ३ वटा आचारसंहिता कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ । संस्थाको बाँकी परिचय निम्नानुसार रहेको छ ।

१.१. संस्थाको नामः वीरेन्द्रनगर बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लि.

१.२. संस्थाको स्थापना मितिः २०५८ असार २२ गते

१.३. संस्थाको दर्ता नं.: २११(९०) ०५७/०५८

१.४. संस्थाको स्थायी लेखा नं.: ३०१७३८८१३

१.५ संस्थाको कार्यक्षेत्रः सुर्खेत जिल्लाका सबै स्थानीय तहहरू

१.६. संस्थाका सेवा केन्द्रः १२ वटा

१.७ मुख्य कार्यालयः वीरेन्द्रनगर ६, गणेशचोक, सुर्खेत। ०८३-५२२३१७, ५२३३१७

१) मेहेलकुना सेवा केन्द्र, गुर्भाकोट नगरपालिका-७, मेहलकुना बजार, सुर्खेत। ०८३-४१००६०

२) अभ्यूदय सेवा केन्द्र, पञ्चपुरी नगरपालिका-५, बाबियाचौर, सुर्खेत। ९८५८०७७८७१

३) छिन्चु सेवा केन्द्र, भेरीगंगा नगरपालिका-१०, छिन्चु बजार, सुर्खेत। ०८३-५४०३५४

४) बाङ्गेसिमल सेवा केन्द्र, वीरेन्द्रनगर नगरपालिका-१, ट्याम्पुपार्क, सुर्खेत। ०८३-४१२२०५

५) पिपिरा सेवा केन्द्र, वीरेन्द्रनगर नगरपालिका- ११, पीपिराचोक, सुर्खेत। ०८३-४११२८९

६) राकम सेवा केन्द्र, सिम्ता गाउँपालिका-६, जामुनेबजार, सुर्खेत। ९८५८०७७५८३

७) जहरे सेवा केन्द्र, भेरीगंगा नगरपालिका-९, सुर्खेत। ०८३-४१३००४

८) पञ्चज्योति-आफन्त-जनमैत्री सेवा केन्द्र, वीरेन्द्रनगर ३, एरीचोक, सुर्खेत। ०८३-५२०९०१

९) बड्डीचौर सेवाकेन्द्र, बराहताल गाउँपालिका-५, बड्डीचौर, सुर्खेत। ९८५८०७७५८७

१०) गुटु सेवाकेन्द्र, चौकुने गाउँपालिका-८, गुटु, सुर्खेत। ९८५८०७७५९०

११) मालिका सेवाकेन्द्र, चिङ्गाड गाउँपालिका, मटेला सुर्खेत। ९८५८०७७६७१

१२) ओयसिस सेवाकेन्द्र, वीरेन्द्रचोक, सुर्खेत। ०८३-५९०३५४

१.८. संस्थाका कूल सदस्य संख्याः जम्मा २३,९१३ (महिलाः १३,३५८ पुरूषः १०,५३६ अन्यः १९)

      बाल सदस्यः ४५०२ कुल ऋणी शेयर सदस्यः १९९० जना रहेका छन ।

१.९. संस्थाको वित्तीय झलकः

विवरण	२०८२ पुष मसान्तसम्मको
सदस्य संख्या	२३,९१३ ।
शेयर पूँजी	१६,०२,३९,५००।
बचत निक्षेप	९९,७१,९७,५६६।८१
ऋण लगानी	१,१०,२४,५०,८५९।८४
जगेडा कोष	६,४८,१६,४०८।६१
कूल संस्थागत पूँजी	६,७९,५७,५८८।७२
तरलता रकम	२२,४०,५४,७८३।५३
तरलता प्रतिशत	२२.४७%
कूल सम्पत्ति	१,४२,८६,२१,७१६।०२

१.१०. हालसम्म संस्थाको नेतृत्व गर्ने अध्यक्षहरूको विवरणः

क्र.सं .	नाम	ठेगाना	कार्यकाल
			देखि	सम्म
१	श्री देव किरण बि.सी.	वीनपा ७, सुर्खेत	२०५८/०३/२२	२०५९/०४/१४
२	श्री भीम प्रसाद सापकोटा	वीनपा ६, सुर्खेत	२०५९/०४/१५	२०६२/०९/१६
३	श्री ज्ञानु कुमारी बि.सी.	वीनपा ७, सुर्खेत	२०६२/०९/१७	२०६५/०८/०७
४	श्री मोती प्रसाद सापकोटा	वीनपा ११,  सुर्खेत	२०६५/०८/०८	२०६७/०९/२९
५	श्री कृष्ण बहादुर खड्का	वीनपा ६, सुर्खेत	२०६७/१०/०१	२०७३/०६/१७
६	श्री बम बहादुर बि.सी.	वीनपा ३, सुर्खेत	२०७३/०६/१८	हालसम्म

१.११. संस्थाको परिकल्पनाः

“दीगो, प्रतिस्पर्धी र उत्तरदायी वीरेन्द्रनगर साकोस”

१.१२. संस्थाको मुख्य ध्येयः

“सहकारी सिद्धान्तको पालना गर्दै नवीनतम् प्रविधिको माध्यमबाट सदस्यहरूको सहज जीवनयापनका लागि उत्तरदायी भई सम्पूर्ण वित्तीय सेवा सहितको सक्षम संस्था बनाउने”

१.१३. संस्थाका दीर्घकालीन उद्देश्यहरूः

• संस्थासँग आवद्ध सदस्यहरू र जनसमुदायबीच स्वावलम्बन, पारस्परिक सहयोग एवं मितव्ययिता अभिवृद्धि गरी नियमित बचत गर्ने बानी प्रवर्द्धन गर्ने।
• नियमित रूपमा सदस्यहरूबाट निक्षेप प्राप्त गर्नुका साथै उनीहरूले गरेको निक्षेपमा प्रतिस्पर्धी रूपमा ब्याज दिने।
• उत्पादनशील, आयमूलक, सीपमूलक उद्देश्यका लागि सदस्यहरूलाई उचित ब्याजदरमा ऋण प्रदान गर्ने।
• आत्मनिर्भरता तथा आत्मविश्वास सम्बन्धी धारणाबारे सदस्यहरूलाई उत्प्रेरित गर्ने।
• सदस्यहरूलाई आय आर्जन क्षमता वृद्धि गर्नका लागि आवश्यक मद्दत र जानकारी उपलब्ध गराउने ।
• सदस्यहरूको आर्थिक अवस्थामा सुधार गर्न सक्ने किसिमका अन्य क्रियाकलाप सञ्चालन गर्ने।
• साधारण जनताको आर्थिक अवस्थाको विकास र प्रवर्द्धनमा समर्पित राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूको दाँजोमा पुग्ने उद्देश्य लिई गठित केन्द्रीय संघको सदस्यता ग्रहण गर्ने।
• दातृ संस्थाहरूबाट कुनै शर्त नराखी प्राप्त हुने चन्दा तथा अनुदान स्वीकार गर्ने ।
• आफ्नो उद्देश्य पूरा गर्नका लागि समान उद्देश्य भएका स्थानीय, क्षेत्रीय, राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँग सहयोगात्मक भावना राख्ने।
• सदस्यहरूको समृद्धि र विकासको अधिकतम हितलाई ध्यानमा राखी सहकारी ऐन, नियमावली र यस विनियममा व्यवस्था भए बमोजिम दैनिक कार्य सञ्चालनका साथै चल अचल सम्पत्ति आर्जन गर्ने, क्रय विक्रय गर्ने, विनिमय गर्ने, हस्तान्तरण गर्ने, धरौटी राख्ने, बन्धकी राख्ने आदि कार्य गर्ने।
• सदस्यहरूको संस्थागत विकासका लागि आय आर्जन परियोजना सञ्चालन गर्ने।
• समाजका कमजोर वर्ग र निम्न आय भएका व्यक्ति वा समूहको आर्थिक सामाजिक उत्थानमा सहयोग पु¥याउने।
• अन्य संघ संस्थाबाट ऋण दिने र लिने।

१.१४. कर्मचारीको संख्याः

क्र.स.	कर्मचारी संरचना	तह	हालसम्मको संख्या
१	प्रमुख कार्यकारी अधिकृत	एघारौं तह	१ जना
२	कार्यालय व्यवस्थापक	सातौं तह	२ जना
३	वरिष्ठ अधिकृत	छैठौं तह	१ जना
४	कार्यक्रम अधिकृत	छैठौं तह	५ जना
५	विभागीय प्रमुख तथा सेवाकेन्द्र प्रमुख	पाँचौं तह	१६ जना
६	कार्यालय सहायक	चौथो तह	१४ जना
७	सहायक (सदस्य सहजकर्ता)	तेस्रो तह	४१ जना
८	कार्यालय सहयोगी	श्रेणी विहीन	३ जना
जम्मा			८२ जना (श्रावणसम्म)

१.१५. सञ्चालक समितिको संख्याः १७ जना (५ महिला, १२ पुरूष)

१.१६. लेखा सुपरीवेक्षण समितिः ३ जना (१ महिला, २ पुरूष)

१.१७. उपसमितिको संख्याः २ वटा

(१) ऋण उपसमितिः ३ जना

(२) शिक्षा उपसमितिः ३ जना

१.१८. सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिहरू

(१) मेहेलकुना सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिः (५ जना)

(२) अभ्यूदय सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिः (५ जना)

(३) छिन्चु सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिः (७ जना)

(४) जहरे सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिः (७ जना)

(५) राकम सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिः (५ जना)

(६) बड्डीचौर सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिः (५ जना)

(७) गुटु सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिः (५ जना)

(८) मालिका सेवाकेन्द्र व्यवस्थापन उपसमितिः (५ जना)

१.१९. प्रविधिको उपयोगिताः

संस्थाका सबै हिसाब किताबहरू सफ्टवेयरमा राखिएको छ। संस्थाले आफ्नै वेबसाइट सञ्चालनमा ल्याउनुका साथै सामाजिक सञ्जालमार्फत संस्थाका गतिविधि सदस्य तथा सरोकारवाला निकायलाई सुसूचित गराइरहेको अवस्था छ। कर्मचारीहरूको द्रुत परिचालन तथा सञ्चार व्यवस्थापनका लागि संस्थागत इमेल, भाइबर समूह बनाई संस्थाको कारोबार र सूचना आदानप्रदान गरिरहेको छ। डिजिटल सेवा अन्तर्गत संस्थाले SMS, Mobile App: Birendranagar Smart Coop, Visa Debit Card, Scan to pay जस्ता प्रविधिमैत्री सेवा उपलब्ध गराइरहेको छ।

१.२०. संस्थाको तर्फबाट सदस्य केन्द्रित सेवाहरू:

• सदस्यहरूलाई सहकारी शिक्षा तथा सूचना।
• व्यावसायिक तालिम।
• सदस्यहरूलाई सबैखाले वित्तीय सेवा।
• जेष्ठ सदस्य सम्मान कार्यक्रम।
• बाल बचतकर्तालाई जन्मदिनको उपलक्ष्यमा शुभकामना तथा उपहार।
• योगदानकर्ता शेयर सदस्यलाई पुरस्कार तथा सम्मान।
• सफल सहकारी संस्थाहरूको अध्ययन भ्रमण।
• मृत्यु संस्कारमा राहत तथा श्रद्धान्जली अर्पण।

१.२१. समुदाय केन्द्रित सेवाहरूः

• वीरेन्द्रनगर स्वयम् सहायता समूह कार्यक्रम (SHG)।
• सामाजिक सेवा तथा राहत कार्यक्रम।
• रेमिटान्स सेवा।
• रक्तदान कार्यक्रम।
• सरसफाई कार्यक्रम।

१.२२. आबद्धताः

१) नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रीय सहकारी संघ लि., नेफ्स्कुन।

२) राष्ट्रिय सहकारी बैंक लि., काठमाण्डौ।

३) जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघ लि., सुर्खेत।

४) जिल्ला सहकारी संघ लि., सुर्खेत।

५) प्रदेश बचत तथा ऋण सहकारी संघ लि., कर्णाली प्रदेश, सुर्खेत।

६) राष्ट्रिय सहकारी महासंघ, नेपाल।

१.२३. संस्था सञ्चालनमा सञ्चालक समिति र व्यवस्थापनको तर्फबाट प्रतिबद्धताः

१. हामी हाम्रो संस्थामा सुशासन कायम गर्न प्रतिबद्ध छौँ।

२. हामी “एकका लागि सबै, सबैका लागि एक” को मान्यताप्रति प्रेरित छौँ।

३. हामी सहकारीका अन्तर्राष्ट्रिय सिद्धान्त, मूल्य र मान्यताहरूप्रति प्रतिबद्ध छौँ।

४. हामी पारस्परिक सहयोगमा आधारित समाजको परिकल्पना पूरा गर्न प्रतिबद्ध छौँ।

५. सदस्यहरूलाई भेदभावरहित गुणस्तरीय वित्तीय सेवा प्रदान गर्न प्रतिबद्ध छौँ।

६. हामी सञ्चालकहरू संस्थाको हितका लागि स्वयंसेवी भावनाले क्रियाशील हुन प्रतिबद्ध छौँ।

७. सदस्यहरूको आर्थिक कारोबारको गोपनीयता र लगानीको सुरक्षा कायम राख्नेछौँ।

८. संस्थाका सञ्चालकहरू, कर्मचारीहरू संस्थाप्रति पूर्ण जवाफदेही र स्वउत्तरदायी हुनेछौँ।

९. सदस्यहरूद्वारा माग हुने संस्थाका गतिविधिहरूको सूचनाको हकप्रति पूर्ण प्रतिबद्ध छौँ।

१०.सदस्यहरूद्वारा प्राप्त सुझावहरूलाई संस्था सञ्चालनका मार्गदर्शनका रूपमा ग्रहण गर्दछौं।

१.२४. समुदायप्रतिको जिम्मेवारी निर्वाहः

सहकारी समाजको संस्था हो, स्वरूप हो र प्रणाली हो।तसर्थ सहकारीलाई समाजको हेरचाह वा हेरविचार गर्ने दायित्व पनि हुन्छ।सहकारी सेवाका मामलामा सदस्यहरूप्रति जवाफदेही हुन्छ भने समाजप्रति पनि त्यत्तिकै जिम्मेवार हुन्छ।त्यस खातिर समाजको हेरचाह र दायित्व निर्वाह सहकारीको सिद्धान्त नै हो। आफ्नो कार्यक्षेत्रभित्र समुदायसँग जोडिएका सामुदायिक हित र सरोकारका विषयहरूमा सहकारी बेखबर हुँदैन, बरु समुदायको उन्नयनका लागि आफूले सकेको योगदान गर्नुपर्दछ।

खासमा वीरेन्द्रनगर साकोसले जनचेतनाका कामहरू गर्दै आएको छ।जन्म दर्ता, मृत्यु दर्ता, विवाह दर्ता, बसाई सराई, सम्बन्ध विच्छेद, सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रममा सहभागिता, पोषण कार्यक्रममा सहभागिता, खोप कार्यक्रममा सहभागिता, स्वास्थ्य बीमामा आबद्धता, जीवन बीमा, पशु बीमा, कृषि बीमा लगायत आर्थिक तथा सामाजिक सुरक्षाका विषयहरू हरेक कार्यक्रम मार्फत जनहितका लागि जानकारी गराउँदै आएका छौं।

समाजमा हुने जातिय विभेद, महिला हिंसा, बाल विवाह, बालश्रम, चेलिवेटी बेचविखन, जाँड-रक्सी, जुवा-तास, लागु औषध जस्ता विकृति र विसङ्गतिहरूका विरुद्ध संस्थाले आफ्ना सदस्यहरू मार्फत प्रचार-प्रसार गरिरहेको छ।यसका साथै समुदायबाट माग भइ आएका र संस्थाले थेग्न सक्नेसम्मको सहयोग गर्दै आएको छ। विगतमा जस्तै यस वर्ष पनि संस्थाले वृक्षारोपण, सरसफाइ, स्वास्थ्य शिविर जस्ता कार्यहरू सम्पादन गरेको छ।यस वर्ष २४औं स्थापना दिवसका अवसरमा मानव सेवा आश्रमलाई रू २१,१११ नगद र रू १५,००० बराबरको एक छाक खाना प्रदान गरेको छ ।

१.२५. सामाजिक उत्तरदायित्व सम्बन्धी कार्यक्रमः

समुदायप्रति चासो सहकारीको एक सिद्धान्त हो।यस सिद्धान्तलाई आत्मसाथ गर्दै समुदायको लागि केही गर्नुपर्दछ भन्ने उद्देश्यका साथ संस्थाको स्थापना दिवसको अवसरमा खुल्ला रक्तदान, स्वास्थ्य शिविर, सूचना मूलक सडक बोर्ड, मठ मन्दिर तथा बजार सरसफाई कार्यक्रम र राज्यद्वारा प्रदान गरिने सेवाहरूको प्रचार प्रसार कार्यक्रमहरूका साथ सहकारी वा सामाजिक र आर्थिक विषयमा अन्तरक्रिया कार्यक्रमहरु सञ्चालन गरिनेछ।त्यसै गरी समुदायबाट माग भई आएका समुदायसँग जोडिएका दीर्घकालीन प्रभाव राख्ने क्षेत्रमा संस्थाको योगदान देखिने गरी सहयोग गरिने छ।सो कार्यहरूको लागि आवश्यक बजेट व्यवस्था बजेट खण्डमा गरिएको छ।

१.२६. सदस्य सम्मान कार्यक्रमः

यस वीरेन्द्रनगर बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लिमिटेडको विकास र समृद्धिमा योगदान पु¥याउने र संस्थाका हरेक क्रियाकलापमा सक्रियता देखाउने शेयर सदस्य तथा जेष्ठ सदस्यहरूलाई हरेक वर्ष संस्थाको स्थापना दिवसमा घोषणा तथा वार्षिक साधारण सभामा पुरस्कृत तथा सम्मान गर्ने कार्यक्रमको आयोजना गरिनेछ।जसमा संस्थाका शेयर, बचत, ऋण र डिजिटल शीर्षकमा उत्कृष्ट र सर्वाधिक कारोबार गरी संस्थाको आर्थिक विकासमा योगदान पु¥याउनु हुने सदस्यहरूलाई र ७० वर्ष उमेर पुगेका जेष्ठ सदस्यहरूलाई संस्थाको सम्मान तथा पुरस्कार आन्तरिक कार्यविधि २०८० को मापदण्डको अधीनमा रही सम्मान तथा पुरस्कार कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।यस कार्यक्रममा लागि रू. ४ लाख ७५ हजार बजेट खण्डमा बजेट व्यवस्था गरिएको छ।

१.२७. सदस्य केन्द्रित कार्यक्रमः

“जन्मदेखि मृत्युसम्म वीरेन्द्रनगर साकोस” कार्यक्रम भन्ने संस्थाको मान्यता बमोजिम संस्थाका शेयर सदस्यहरूलाई मृत्यु राहत, सुत्केरी पोषण खर्च र बालसदस्यको जन्मदिनमा उपहार कार्यक्रम लगायत ऋणी सदस्यहरूको म्यादी बीमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएकोमा यस वर्ष पनि सो कार्यक्रमहरूलाई निरन्तरता दिइने छ।यस वर्षदेखि “आपसी सदस्य सहयोग कोष” को वृद्धि विकास कार्यमा जोड दिइने छ।यस कोषको परिचालनका लागि “आपसी सदस्य सहयोग कोष” कार्यविधि २०८२ निर्माण गरी सोही अनुसार यो कार्यक्रम व्यवस्थित गरिनेछ।

1.२८. सक्रिय र सिपालु सदस्यका लागि निव्र्याजी ऋण कार्यक्रमः

“सिपालु सदस्य, दिगो व्यवसाय” सदस्यहरूलाई उत्पादनसँग जोड्ने संस्थाको मुख्य उद्देश्य रहेको छ। सदस्यहरूलाई स्वरोजगार, आत्मनिर्भर र व्यवसायी बनाउन कृषि, पशुपालन र तरकारी खेती गर्ने सक्रिय सदस्यलाई उत्पादनमा उत्प्रेरित गर्नको लागि सञ्चालक समितिले आवश्यक मापदण्ड बनाई प्रति सदस्य १० हजार देखि १५ हजारसम्म बढीमा ६ महिना अवधिका लागि निव्र्याजी ऋण उपलब्ध गराउने कार्यक्रम तय गरिएको छ। यसमा संस्थाका सदस्यहरूले उत्पादन गरेका वस्तुहरूको प्रचार प्रसारको कामलाई प्रश्रय दिइनेछ।यो आ.व.मा उक्त कार्यक्रमका लागि रू.१ करोडसम्म बजेटको व्यवस्था गरिएको छ।